Yurtiçi Faktoring
Yurtiçi faktoring, alıcı ve satıcının Türkiye'de faaliyet gösterdiği mal veya hizmet satışlarından doğan faturalı, vadeli alacakların faktoring şirketine devredilerek vadesinden önce nakde çevrilmesidir. Satıcı firma alacağını temlik eder ve karşılığında ön ödeme alır; alacağın takibi ve tahsilatı faktoring şirketi tarafından yürütülür.
Bir bakışta yurtiçi faktoring
- Konusu: Yurt içi satışlardan doğan, faturaya dayalı vadeli alacaklar
- Ön ödeme: Genelde alacak tutarının %80'ini geçmeyecek şekilde
- Vade: Genel olarak 120 güne kadar; daha uzun vadeler ayrıca değerlendirilir
- Maliyet kalemleri: Faktoring faizi, komisyon ve BSMV
Yurtiçi Faktoring Nedir?
Vadeli satış yapan işletme, sattığı malın veya verdiği hizmetin bedelini haftalar ya da aylar sonra tahsil eder. Bu sürede hammadde, personel ve vergi ödemeleri devam eder. Yurtiçi faktoring, aradaki finansman ihtiyacını işletmenin zaten sahip olduğu alacağı kullanarak karşılar.
İşlem üç hizmeti bir araya getirir:
- Finansman: Alacağın belirli bir bölümü ön ödeme olarak kullandırılır.
- Tahsilat: Alacağın kaydı, takibi ve tahsili faktoring şirketi tarafından yapılır.
- Garanti: Anlaşmaya bağlı olarak borçlu firmanın ödeme güçlüğüne düşme riski üstlenilir.
İşletme bu hizmetlerin tümünden veya yalnızca ihtiyaç duyduğundan yararlanabilir.
Yurtiçi faktoringi uluslararası faktoringden ayıran nokta, satıcının da alıcının da Türkiye'de bulunmasıdır. İşlem, 6361 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren ve BDDK tarafından denetlenen faktoring şirketlerince yapılır.
Yurtiçi Faktoring İşlemi Nasıl Yapılır?
- Başvuru. Satıcı firma; faaliyetini, vadeli çalıştığı alıcıları ve devretmek istediği alacakları faktoring şirketine iletir.
- Değerlendirme. Faktoring şirketi satıcı firmanın ve borçlu firmanın mali yapısını inceler, alacağın gerçek bir ticari satıştan doğduğunu teyit eder.
- Teklif. Sunulacak hizmetin kapsamı, ön ödeme oranı, faiz, komisyon ve ücretler teklifte ayrıntılı olarak bildirilir.
- Sözleşme. Teklifin kabul edilmesiyle faktoring şirketi ile satıcı firma arasında faktoring sözleşmesi imzalanır.
- Alacağın temliki. Satıcı firma faturayı ve alacağa ilişkin belgeleri teslim ederek alacağını devreder. Bildirimli işlemlerde borçlu firmaya, ödemeyi faktoring şirketine yapması gerektiği bildirilir. Devralınan fatura, aynı alacağın ikinci kez devredilmesini önleyen Merkezi Fatura Kaydı Sistemi'ne kaydedilir.
- Ön ödeme. Faktoring şirketi, kararlaştırılan oran üzerinden ön ödemeyi satıcı firmaya yapar.
- Tahsilat ve kapanış. Vade geldiğinde fatura bedeli borçlu firmadan tahsil edilir; ön ödeme, faiz ve komisyon mahsup edildikten sonra kalan tutar satıcı firmaya aktarılır.
Yurtiçi Faktoring Türleri
Rücu hakkına göre
- Kabili rücu (rücu edilebilir) faktoring: Faktoring şirketi finansman ve tahsilat hizmeti verir, alacağın ödenmeme riskini üstlenmez. Borçlu ödeme yapmazsa faktoring şirketi satıcı firmaya rücu ederek ön ödemeyi geri talep edebilir.
- Gayri kabili rücu (rücu edilemez) faktoring: Faktoring şirketi, borçlu firmanın ödeme güçlüğüne düşme riskini anlaşılan sınırlar içinde üstlenir.
Borçluya bildirime göre
- Bildirimli faktoring: Alacağın devredildiği borçlu firmaya bildirilir; ödeme doğrudan faktoring şirketine yapılır.
- Bildirimsiz faktoring: Borçlu firmaya bildirim yapılmaz; satıcı firma tahsil ettiği tutarı faktoring şirketine aktarır.
Ödeme zamanına göre
- Ön ödemeli faktoring: Alacak bedelinin bir bölümü vadeden önce ödenir.
- Vade faktoringi: Ön ödeme yapılmaz; faktoring şirketi tahsilat ve anlaşmaya göre garanti hizmeti verir, bedel vadede ödenir.
Yurtiçi Faktoringin Maliyeti Nelerden Oluşur?
- Faktoring faizi: Ön ödemeden yararlanıldığında, ön ödeme tutarı üzerinden ve vadeye kadar geçen süre için hesaplanır.
- Faktoring komisyonu: Alacağın takibi ve tahsilatı ile varsa garanti hizmetinin karşılığıdır.
- BSMV: Faiz ve komisyon üzerinden hesaplanan banka ve sigorta muameleleri vergisidir.
Maliyet; alacağın vadesine, borçlu firmanın mali yapısına ve işlem hacmine göre belirlenir. Komisyon ve ücretler teklif aşamasında, sözleşme imzalanmadan önce ayrıntılı olarak bildirilir.
Hangi Alacaklar Yurtiçi Faktoringe Konu Olur?
Uygun alacaklar
- Türkiye'de faaliyet gösteren bir alıcıya yapılan mal veya hizmet satışından doğan alacaklar
- Fatura veya benzeri bir belgeye dayanan alacaklar
- Açık hesap, çek ya da senetle ödenecek vadeli alacaklar
- Genel olarak 120 güne kadar vadeli alacaklar
Uygun olmayan alacaklar
- Bir mal veya hizmet satışına ve faturaya dayanmayan alacaklar
- Grup içi satışlardan doğan alacaklar
- Yatırım malı satışlarından ve kolay bozulabilen ürünlerden doğan alacaklar
Yurtiçi Faktoring Kimler İçin Uygundur?
- Alıcılarına vade tanıyan üretici, toptancı ve hizmet firmaları
- Satışları büyürken işletme sermayesini güçlendirmek isteyen küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ Çözümleri)
- Kamu kurumlarına mal veya hizmet sağlayan firmalar (Kamu Finansmanı)
- Büyük alıcılara düzenli satış yapan tedarikçiler (Tedarikçi Finansmanı)
- Alacak takibini ve tahsilatını faktoring şirketine bırakmak isteyen işletmeler (Tahsilat Yönetimi)
Yurtiçi Faktoringin Avantajları
Hızlı Nakit Akışı
Vadeli alacaklarınız beklemeden nakde dönüşür, işletme sermayeniz güçlenir.
Tahsilat Takibi
Alacaklarınızın takip ve tahsilat süreci faktoring şirketi tarafından yönetilir.
Esnek Finansman
İşlem, devredilen fatura ve alacaklar üzerinden yürür; farklı bir teminat süreci gerektirmez.
Peşin Alım Gücü
Ön ödemeyle hammadde ve mal alımlarınızı peşin yapabilir, peşin alım indirimlerinden yararlanabilirsiniz.
Rekabet Gücü
Alıcılarınıza vade tanırken kendi nakit dengenizi koruyabilirsiniz.
Tümü için: Faktoringin Avantajları Nelerdir?
Başvuru İçin Gerekli Evraklar
Başvuruda şirketin kimlik ve yetki belgeleri ile mali verileri istenir: imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi, vergi levhası, faaliyet belgesi, son yıla ait kurumlar vergisi beyannamesi ile detay mizan ve son dönem geçici vergi beyannamesi. Liste; anonim şirket, limited şirket ve şahıs şirketi için farklılık gösterir.
Yurtiçi Faktoring Hakkında Sık Sorulan Sorular
Yurtiçi faktoring hangi alacaklarda kullanılabilir?
Faktoring sözleşmesi sonrası ödeme ne zaman yapılır?
Yurtiçi faktoringde ön ödeme oranı nedir?
Borçlu firma ödeme yapmazsa ne olur?
Çek veya senetle ödenecek alacaklar yurtiçi faktoringe konu olabilir mi?
Alacağımı devrettiğimi alıcım öğrenir mi?
Vadeli alacaklarımın tamamını devretmek zorunda mıyım?
Yurtiçi faktoringin işletmeye sağladığı temel avantaj nedir?
Vadeli alacaklarınızı birlikte değerlendirelim.