HİZMETLER

Senet İskontosu

Senet iskontosu, vadesi gelmemiş bir senedin vadesi beklenmeden nakde çevrilmesidir. Faktoringde bu işlem, mal veya hizmet satışınızın karşılığında aldığınız senedin faturasıyla birlikte faktoring şirketine devredilmesiyle yapılır.

Bir bakışta senet iskontosu

  • Konusu: Mal veya hizmet satışı karşılığında alınan vadeli senetler
  • Temel şart: Senedin, faturaya dayalı bir satış alacağını temsil etmesi
  • Devir: Senet, temlik cirosuyla faktoring şirketine devredilir
  • Vade: Genel olarak 120 güne kadar; daha uzun vadeler ayrıca değerlendirilir
  • Maliyet kalemleri: Faktoring faizi, komisyon ve BSMV

Senet İskontosu Nedir?

Ticarette senet, alıcının borcunu belirli bir tarihte ödeyeceğini yazılı olarak taahhüt ettiği belgedir; hukuk dilinde bono ya da emre yazılı senet olarak adlandırılır. Vadeli satış yapan işletme, senedin bedelini ancak vade gününde tahsil edebilir.

Senet iskontosu, bu senedin vadesinden önce paraya dönüştürülmesidir: senet vadesini beklemeden nakde çevrilir; karşılığında vadeye kadar geçecek süre için bir maliyet ödenir.

Faktoring şirketlerinde senet iskontosu bir yurtiçi faktoring işlemidir. Senet, faturayla ilişkili olarak doğrudan alacağı temsil eder ve temlik cirosuyla faktoring şirketine devredilir.

Hangi Senetler Nakde Çevrilebilir?

Bir senedin faktoring yoluyla nakde çevrilebilmesi için şu koşullar aranır:

  • Gerçek bir satışa dayanması: Senet, işletmenizin yaptığı bir mal veya hizmet satışının karşılığında alınmış olmalıdır.
  • Satışın faturayla belgelenmesi: Faktoring şirketleri, çek ya da senede bağlanmış olsa bile, fatura veya benzeri bir belgeyle belgelenemeyen alacakları devralamaz. Bu nedenle faturasız senet faktoringe konu olmaz.
  • Senedin eksiksiz düzenlenmesi: Senet; tutar, alacaklının adı, düzenleme tarihi ve borçlunun imzası gibi Türk Ticaret Kanunu'nun aradığı unsurları taşımalıdır.
  • Vadesinin gelmemiş olması: Genel olarak 120 güne kadar vadeli alacaklar için işlem yapılır; daha uzun vadeli senetler ayrıca değerlendirilir.
  • Değerlendirmenin olumlu sonuçlanması: Senet borçlusunun ve işletmenizin mali yapısı incelenir.

Tahsilatınızı çekle alıyorsanız çek iskontosu, çek ya da senet olmadan yalnızca faturayla çalışıyorsanız fatura temliki sayfasına bakabilirsiniz.

Senet İskontosu Nasıl Yapılır?

  1. Başvuru. İşletmeniz firma evraklarıyla başvurur; nakde çevirmek istediğiniz senetleri ve bu senetlerin dayandığı faturaları bildirirsiniz.
  2. Değerlendirme. Firmanızın ve senet borçlusunun mali yapısı incelenir; alacağın gerçek bir ticari satıştan doğduğu teyit edilir.
  3. Teklif. Ön ödeme oranı, faiz, komisyon ve ücretler teklifte ayrıntılı olarak bildirilir.
  4. Sözleşme ve devir. Faktoring sözleşmesi imzalanır; senet temlik cirosuyla devredilir ve faturası, Alacak Bildirim Formu (ABF) ve Çek/Senet Tevdi Bordrosu ile birlikte teslim edilir.
  5. Ön ödeme. Evraklar tamamlandıktan sonra ön ödeme işletmenize yapılır.
  6. Tahsilat ve kapanış. Senet vadesinde tahsil edilir; ön ödeme, faiz ve komisyon mahsup edildikten sonra kalan tutar size aktarılır.

Senet İskontosunda Oran ve Maliyet Nasıl Belirlenir?

Senet iskontosunda herkes için geçerli tek bir oran yoktur; maliyet her işlem için ayrı hesaplanır:

  • Faktoring faizi: Ön ödeme tutarı üzerinden, senedin vadesine kadar geçecek süre için hesaplanır.
  • Faktoring komisyonu: Alacağın takibi ve tahsilatı ile varsa garanti hizmetinin karşılığıdır.
  • BSMV: Faiz ve komisyon üzerinden hesaplanan banka ve sigorta muameleleri vergisidir.

Maliyet; senedin vadesine, senet borçlusunun mali yapısına ve işlem hacmine göre belirlenir. Ön ödeme genelde alacak tutarının %80'ini geçmeyecek şekilde yapılır; kalan tutar, senet tahsil edildiğinde faiz ve komisyon mahsup edilerek ödenir. Komisyon ve ücretler teklif aşamasında, sözleşme imzalanmadan önce ayrıntılı olarak bildirilir.

Senet İskontosu Bankada mı, Faktoring Şirketinde mi Yapılır?

İkisi de mümkündür; işlemin niteliği farklıdır.

  • Bankada: Senet karşılığı kredilerde senetler, kullandırılan kredinin teminatını oluşturur ve bankaya teminat cirosuyla devredilir. İşletme bu yolla kredi kullanmış olur.
  • Faktoring şirketinde: Senet, faturayla ilişkili olarak doğrudan alacağı temsil eder ve temlik cirosuyla faktoring şirketine devredilir. İşlem borçlanma değil, alacağın devri üzerinden yürür.

Faktoringde senedin vade takibi ve tahsilatı da faktoring şirketi tarafından yürütülür. Ayrıntılı karşılaştırma: Faktoring nedir?

Çek ile Senet Arasındaki Fark

Çekte ödeme bir banka üzerinden yapılır: çek, düzenleyenin bankadaki hesabından ödenir. Senette ödemeyi, senedi düzenleyen borçlunun kendisi yapar. Bu nedenle senet iskontosunda değerlendirmenin ağırlığı senet borçlusunun mali yapısındadır.

Faktoring açısından ikisinin ortak noktası, faturalı bir satış alacağına dayanmalarıdır. Çeklerle ilgili ayrıntılar: Çek iskontosu

Senet Vadesinde Ödenmezse Ne Olur?

Sonuç, işlemin rücu yapısına göre değişir:

  • Kabili rücu (rücu edilebilir) işlem: Faktoring şirketi alacağın ödenmeme riskini üstlenmez. Senet vadesinde ödenmezse işletmenize rücu ederek ön ödemeyi geri talep edebilir.
  • Gayri kabili rücu (rücu edilemez) işlem: Faktoring şirketi, borçlunun ödeme güçlüğüne düşme riskini anlaşılan sınırlar içinde üstlenir.

Yasal takibin kim tarafından yürütüleceği sözleşmeyle belirlenir; takip işletmeniz tarafından yapılabileceği gibi, masrafları işletmenize ait olmak üzere faktoring şirketi tarafından da yapılabilir.

Senet İskontosu Kimler İçin Uygundur?

  • Vadeli satış yapan ve tahsilatını senetle alan üretici, toptancı ve hizmet firmaları
  • Senedin vadesini beklemeden hammadde, personel ve vergi ödemelerini karşılamak isteyen işletmeler
  • Senetle işlem yaparken tahsilat takibini de devretmek isteyen firmalar
  • Satışları büyürken işletme sermayesini güçlendirmek isteyen küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ Çözümleri)

Senet İskontosunun Avantajları

Vadeyi Beklemeden Nakit

Vadeli senet, vadesinden önce nakde döner; işletme finansmana zamanında ulaşır.

Tahsilat Takibi

Senedin vade takibi ve tahsilatı faktoring şirketi tarafından yürütülür.

Alacağın Devri

İşlem kredi kullanımı değil, alacağın devri üzerinden yürür.

Denetimli Kuruluş

İşlem, BDDK tarafından denetlenen bir faktoring şirketiyle ve sözleşmeye bağlı olarak yapılır.

Senet İskontosu İçin Gerekli Evraklar

Firma evraklarının yanında işleme ait şu belgeler istenir:

  • Nakde çevrilecek senet
  • Senedin dayandığı satışın faturası
  • Alacak Bildirim Formu (ABF) ve Çek/Senet Tevdi Bordrosu

Senet İskontosu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Senet iskontosu ne demek?
Senet iskontosu, vadesi gelmemiş bir senedin vadesinden önce nakde çevrilmesidir. Halk arasında senet kırma, senet kırdırma ya da senet bozdurma olarak da bilinir.
Senet iskontosu nasıl yapılır?
Faturalı bir satışa dayanan senet, temlik cirosuyla ve faturasıyla birlikte faktoring şirketine devredilir. Değerlendirme ve sözleşmenin ardından ön ödeme yapılır; senet vadesinde faktoring şirketi tarafından tahsil edilir.
Faturasız senet iskonto edilebilir mi?
Faktoring şirketlerinde hayır. Senedin, bir mal veya hizmet satışından doğan ve fatura veya benzeri bir belgeye dayanan bir alacağı temsil etmesi gerekir. Mevzuat, bu nitelikte olmayan alacakların faktoringe konu edilmesine izin vermez; faturasız senet kırma olarak sorulan işlem faktoring şirketlerinde yapılmaz.
Senet iskontosu bankada da yapılır mı?
Bankaya senet kırdırma ya da bankada senet bozdurma olarak sorulan işlem, bankalarda senet karşılığı kredi olarak yapılır; bu işlemde senet kredinin teminatıdır. Faktoringde ise senet, temsil ettiği faturalı alacakla birlikte faktoring şirketine devredilir.
Senet iskontosunda oran nasıl belirlenir?
Senet kırma oranı olarak da sorulan bu maliyette herkes için geçerli tek bir oran yoktur. Maliyet; senedin vadesine, senet borçlusunun mali yapısına ve işlem hacmine göre her işlem için ayrı belirlenir. Faiz, komisyon ve ücretler teklif aşamasında, sözleşme imzalanmadan önce bildirilir.
Vadesine ne kadar kalan senetler nakde çevrilebilir?
Genel olarak 120 güne kadar vadeli alacaklar için işlem yapılır; daha uzun vadeli senetler ayrıca değerlendirilir.
Senet vadesinde ödenmezse sorumluluk kimde olur?
Kabili rücu işlemlerde faktoring şirketi işletmenize rücu ederek ön ödemeyi geri talep edebilir. Gayri kabili rücu işlemlerde borçlunun ödeme güçlüğüne düşme riski, anlaşılan sınırlar içinde faktoring şirketi tarafından üstlenilir.
Senet iskontosu yasal mı?
Evet. Bankalar ve faktoring şirketleri aracılığıyla, faturalı bir satışa dayanan senetlerle yapılan işlem yasaldır. Faktoring şirketleri 6361 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösterir ve BDDK tarafından denetlenir.

Senedinizi vadesini beklemeden nakde çevirin.